Η Αστυπάλαια μεταμορφώνεται σε ένα ζωντανό εργαστήριο βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης. Ο Δήμαρχος του νησιού, κ. Νικόλαος Κομηνέας, μιλά στην OTAPOST για τον σχεδιασμό και τις δράσεις που έχουν καταστήσει το νησί σημείο αναφοράς διεθνώς – από την ηλεκτροκίνηση και τη βιώσιμη κινητικότητα, μέχρι την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και τη στήριξη των κατοίκων.
Αστυπάλαια – Ένα νησί-πρότυπο βιωσιμότητας. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Η Αστυπάλαια φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα διεθνές παράδειγμα για το πώς ένα παραδοσιακό μικρό νησί μπορεί να μετασχηματιστεί σε πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης. Μέσα από τη συνεργασία μας με τη Volkswagen, της Ελληνικής Κυβέρνησης και τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες Α.Ε., εφαρμόζουμε ένα ολοκληρωμένο πλέγμα πράσινων και ψηφιακών πολιτικών που συνδυάζουν την καινοτομία με τον σεβασμό στον τόπο: ηλεκτροκίνηση, έξυπνες μεταφορές, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ψηφιακές εφαρμογές πληροφόρησης και τηλεματικής. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι όλα υλοποιούνται με ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, χωρίς να αλλοιώνεται η ταυτότητα του νησιού.
Πώς στηρίζετε την τοπική οικονομία και την επιχειρηματικότητα;
Η στήριξη της τοπικής οικονομίας ξεκινά από την ενδυνάμωση των ανθρώπων της. Ενισχύουμε τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, προβάλλουμε τα τοπικά προϊόντα – όπως το μέλι, το κρασί, τα γαλακτοκομικά και τις δημιουργίες της οικοτεχνίας – και προωθούμε τη σύνδεση του τουρισμού με τον πρωτογενή τομέα. Στόχος μας είναι τα τοπικά προϊόντα να αξιοποιούνται από όλα τα εστιατόρια και καταλύματα του νησιού. Παράλληλα, επενδύουμε σε κρίσιμες υποδομές – νέα δίκτυα ύδρευσης, αγροτική οδοποιία, σύγχρονες μονάδες αφαλάτωσης – ώστε να διευκολύνουμε την ανάπτυξη των παραγωγών μας. Η συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης επιχειρήσεων, καθώς και η διοργάνωση θεματικών ημερίδων επιχειρηματικότητας και καινοτομίας, συμπληρώνουν αυτή την προσπάθεια.
Ο τουρισμός παραμένει η «ατμομηχανή» του νησιού;
Ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Επενδύουμε όμως στο μοντέλο της «ποιοτικής εμπειρίας» και όχι στην ποσοτική προσέλκυση επισκεπτών. Η αυθεντικότητα, η ηρεμία και η ξεχωριστή ταυτότητα της Αστυπάλαιας είναι το συγκριτικό μας πλεονέκτημα.
Συμμετέχουμε επιλεκτικά σε διεθνείς τουριστικές εκθέσεις, ενώ δίνουμε έμφαση σε συνεργασίες με tour operators που εξειδικεύονται σε προορισμούς βιώσιμου τουρισμού.
Χρησιμοποιούμε ψηφιακά εργαλεία, όπως διαδραστικούς χάρτες, εικονικές περιηγήσεις και εφαρμογές πληροφόρησης. Παράλληλα, ενισχύουμε την τοπική πολιτιστική ταυτότητα με διοργάνωση φεστιβάλ όπως το TSOULA Festival, που συνδέει την παράδοση του με τις σύγχρονες μορφές τέχνης και πολιτισμού αλλά και εκδηλώσεις παρκούρ που αναδεικνύουν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τη μοναδική φυσιογνωμία των οικισμών.
Ποια έργα υποδομής βρίσκονται σε εξέλιξη;
Αυτή την περίοδο υλοποιούμε ή έχουμε ήδη ολοκληρώσει σημαντικά έργα, όπως:
- Διαμόρφωση παραλιακού οικοπέδου στην Ανάληψη σε χώρο πλατείας, εκδηλώσεων και στάθμευσης
- Κατασκευή νέου δικτύου ύδρευσης στον οικισμό Ανάληψης
- Ασφαλτόστρωση του δρόμου προς την περιοχή Καμινάκια
- Δημιουργία πολυδύναμου πολιτιστικού κέντρου στο παλαιό Γυμνάσιο–Λύκειο
- Ανακατασκευή και αναβάθμιση παιδικών χαρών
- Εγκατάσταση μονάδας αφαλάτωσης στη Χώρα
- Ασφαλτόστρωση 14 χλμ αγροτικών δρόμων για ενίσχυση επισκεψιμότητας
- Βελτίωση λειτουργίας του βιολογικού καθαρισμού για επαναχρησιμοποίηση νερού
- Υπογειοποίηση του ηλεκτρικού δικτύου με κατάργηση στύλων
- Πλακόστρωση κεντρικού δρόμου Χώρας–Πέρα Γιαλού με σύστημα αποστράγγισης
- Κατασκευή γηπέδου τένις και κερκίδων στο γήπεδο ποδοσφαίρου
- Αντικατάσταση υδρομέτρων και σύστημα τηλεμετρίας σε όλους τους οικισμούς
- Ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικού φωτισμού και κτιρίων με χρήση ΑΠΕ
- Άμεση έναρξη έργου αποκατάστασης λιμένα Αγ. Ανδρέα
- Σχεδιασμός πλήρους συστήματος ανακύκλωσης και κομποστοποίησης τροφίμων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
- Υπογραφή προγραμματικής σύμβασης για τη σύσταση του Οργανισμού Διαχείρισης και Προβολής Προορισμού (DMMO), σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού – ένα σημαντικό βήμα για τη στρατηγική τουριστική ανάπτυξη της Αστυπάλαιας
Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις της νησιωτικότητας και πώς απαντάτε σε αυτές;
Οι προκλήσεις είναι υπαρκτές: υποστελέχωση, ακρίβεια, έλλειψη μόνιμων κατοικιών, ακτοπλοϊκή απομόνωση τον χειμώνα, περιορισμένα αεροπορικά δρομολόγια. Εργαζόμαστε σταθερά για να δώσουμε λύσεις:
- Διεκδικούμε την καθημερινή σύνδεση με Κω και Κάλυμνο και τη συχνότερη διασύνδεση με Ρόδο, Σαντορίνη και Μύκονο.
- Πιέζουμε για αύξηση των αεροπορικών δρομολογίων που δεν επαρκούν για τη ζήτηση.
- Ενισχύουμε τις υποδομές υγείας και ζητούμε μόνιμο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
- Παραχωρούμε δημοτικά οικόπεδα για ανέγερση κατοικιών για υπαλλήλους και νέους μόνιμους κατοίκους.
Υπάρχει μέριμνα για την υγεία και την κοινωνική πρόνοια;
Φυσικά. Βρισκόμαστε σε διαρκή συνεργασία για την ενίσχυση του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου, κυρίως σε επίπεδο προσωπικού, ενώ εκτελούνται ιατρικές διαγνώσεις και συνεδρίες υποστήριξης μέσω της τηλεϊατρικής.
Το ιατρείο διαθέτει πλήρες ακτινολογικό και μικροβιολογικό εργαστήριο και αναμένουμε την εγκατάσταση της οδοντιατρικής έδρας.
Παράλληλα, η κοινωνική υπηρεσία του Δήμου μας επιτελεί ένα τεράστιο έργο σε όλους τους τομείς όπου απαιτείται η συνδρομή του Δήμου. Συνεργαζόμαστε με πολλούς οργανισμούς που παρέχουν υπηρεσίες στο νησί μας σε:
- Προγράμματα αιμοδοσίας και πρόληψης
- Ενημερωτικές δράσεις για ψυχική υγεία
- Υποστήριξη όλων των ευπαθών και ευάλωτων ομάδων, καθώς και στήριξη οικογενειών και ατόμων με χαμηλό εισόδημα, μέσω των κοινωνικών υπηρεσιών
Τέλος, υπάρχει πολύ καλή συνεργασία με τα διάφορα σωματεία του νησιού, τα οποία ο Δήμος μας επιχορηγεί και τα οποία προσφέρουν πολύ σημαντικό έργο, όπως:
- Ο Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Αστυπάλαιας
- Το Σωματείο Πολιτικής Προστασίας
- Ο Αθλητικός Όμιλος Αστυπάλαιας
- Ο Φιλοζωικός Σύλλογος
- Ο Ναυτικός Όμιλος Αστυπάλαιας
Υπάρχουν ευκαιρίες απασχόλησης και κατάρτισης για τους κατοίκους;
Σε συνεργασία με κοινωνικούς φορείς και ιδρύματα, υλοποιούμε σεμινάρια ψηφιακής κατάρτισης, αγροτικής εκπαίδευσης, πρώτων βοηθειών και τουριστικών δεξιοτήτων.
Επιδιώκουμε την ίδρυση Εργαστηρίου Αγροτουρισμού, το οποίο θα προσφέρει τόσο εκπαίδευση όσο και επιχειρηματική συμβουλευτική σε νέους που θέλουν να ασχοληθούν με τον αγροτικό τομέα και τη φιλοξενία.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν πολύ μεγάλες ευκαιρίες απασχόλησης στο νησί μας λόγω αυξημένης οικοδομικής δραστηριότητας, έλλειψης εργατικών χεριών στον πρωτογενή τομέα, έλλειψης υπαλλήλων στις δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, καθώς και έλλειψης εξειδικευμένων επιστημόνων σε όλα τα επαγγέλματα.
Τι μήνυμα στέλνετε για το μέλλον της Αστυπάλαιας;
Η Αστυπάλαια δεν θέλει να ακολουθήσει ένα τυποποιημένο μοντέλο ανάπτυξης. Θέλει να χτίσει το δικό της, με σεβασμό στον τόπο, και τις παραδόσεις του, στους ανθρώπους και στο περιβάλλον. Με έργα, σχέδιο, ανοιχτό διάλογο και συνεργασία, μπορούμε να δείξουμε ότι ένα μικρό νησί μπορεί να γράψει το μέλλον δίνοντας το παράδειγμα πώς ένας τόπος μπορεί να είναι βιώσιμος.
