«Οι ευκαιρίες δεν είναι Πηνελόπη για να περιμένουν»
Τα τελευταία χρόνια η Λίμνη Πλαστήρα έχει αναδειχθεί σε δημοφιλή ορεινό τουριστικό προορισμό. Πέρα όμως από τις όμορφες εικόνες της λίμνης και τις εκδηλώσεις, είναι σε εξέλιξη δυναμικές πρωτοβουλίες με εξωστρέφεια, αλλά και θετικά αποτελέσματα που ξαφνιάζουν ευχάριστα τον επισκέπτη. Οι άνθρωποι εδώ επενδύουν στην καινοτομία και κάνουν πράγματα μοναδικά. Ζητήσαμε από το δήμαρχο να μας παρουσιάσει αυτό που γεννιέται στο Δήμο Λίμνης Πλαστήρα και τους στόχους της δημοτικής αρχής.
Καινοτομία και Περιβάλλον είναι δύο δυναμικές έννοιες, πώς συνδέονται αυτές και τί σκοπεύετε να κάνετε στη Λίμνη Πλαστήρα;
Στρατηγικός μας στόχος είναι να γίνει η Λίμνη Πλαστήρα εθνικό σημείο αναφοράς για την Καινοτομία του Φυσικού και Ανθρωπογενούς Περιβάλλοντος. Αυτό σημαίνει ότι υλοποιούμε πολιτικές για ευφυή διαχείριση της λίμνης, του τόπου και του τοπίου. Δημιουργούμε νέες υποδομές και δράσεις, με προφανή στόχο την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, την επανακατοίκιση των αποψιλωμένων από την μετανάστευση χωριών μας. Στόχος μας είναι η αναβάθμιση του Περιβάλλοντος πρώτα ως ποιότητα ζωής, έπειτα ως τουριστικό προϊόν και ανάπτυξη νέων μορφών οικονομίας, παραγωγής γνώσης και σύνδεση με όλα τα επίπεδα Εκπαίδευσης. Η Λίμνη Πλαστήρα προορίζεται να γίνει ένα ανοιχτό Οικο-μουσείο, ένα κέντρο καινοτομίας Περιβάλλοντος και εξωστρέφειας. Να γίνει μοναδικό σημείο αναφοράς για βιωματικές εμπειρίες που τόσο ανάγκη έχουν οι νέες γενιές, οι οποίες θα κτίζουν ουσιαστικές σχέσεις με τη Φύση, μέσα από ευφυείς επιλογές, από την παραγωγή και κατανάλωση ντόπιων προϊόντων.
Καλά όλα αυτά, ωστόσο είναι κάπως γενικά, πως εξειδικεύονται στην πράξη; Μπορείτε να μας δώσετε ορισμένα παραδείγματα;
Έχετε απόλυτο δίκιο, ας μιλήσουμε λοιπόν με συγκεκριμένα έργα: Τα δύο «Σχολεία Δάσους», είναι ειδικά διαμορφωμένοι χώροι για βιωματική προσέγγιση της Φύσης από μαθητές. Η «Εκπαίδευση έξω από την Τάξη», όπως λέγεται στην εκπαιδευτική κοινότητα, έχει γίνει εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα την βιωματική εμπειρία κινητοποίησης των αισθήσεων στη Φύση. Αυτά σε συνδυασμό με το «Βοτανικό Κήπο» όπου παρουσιάζεται η χλωρίδα της περιοχής, δημιουργούν ένα ισχυρό δίπολο ανανεωμένης περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Δεκάδες σχολεία έρχονται κάθε χρόνο αναπτύσσοντας τον Εκπαιδευτικό Τουρισμό.
Το Υπαίθριο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης είναι ένα άλλο έργο περιβαλλοντικής καινοτομίας, μοναδικό διεθνώς σημείο αναφοράς, όπου η Φύση αναδεικνύεται ως εικαστικός καλλιτέχνης. Μαζί με τα εικαστικά έργα επώνυμων γλυπτών τα οποία εξασφαλίζονται μέσα από διεθνή συμπόσια γλυπτικής, παράλληλα και για πρώτη φορά παρουσιάζονται εδώ γλυπτά της Φύσης. Δημιουργούμε ένα τοπόσημο για τη σχέση Φύση και Τέχνη. Αυτή η ιδιαίτερη διάσταση Τέχνης και Περιβάλλοντος, σχεδιάζεται να γίνει Ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό πρόγραμμα Erasmus, με τόπο υλοποίησης το ΥΜΣΤ Λίμνης Πλαστήρα. Πέραν των νέων της εκπαίδευσης, στόχος είναι να προσελκύσουμε ξένους τουρίστες που επισκέπτονται τη Θεσσαλία, η έξοδος στην διεθνή τουριστική αγορά είναι μονόδρομος. Αντιλαμβάνεστε την προστιθέμενη αξία που δημιουργούμε μέσα από μια άλλη θεώρηση του Περιβάλλοντος.
Ακούγεται αρκετά φιλόδοξο, όμως πόσο εφικτό είναι αυτό;
Όλα τα καινοτόμα έργα στην αρχή φαίνονται δύσκολα και με αμφίβολα αποτελέσματα. Όμως η υλοποίηση είναι θέμα γνώσης του αντικειμένου και πολιτικής βούλησης να τα υποστηρίξεις μέχρι τέλους, όλα τα άλλα θα έλθουν. Ήδη για το Υπαίθριο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης μπήκαν στέρεα θεμέλια, επενδύθηκαν μέχρι σήμερα 600.000 ευρώ για υποδομές. Επίσης πραγματοποιήθηκε το 1ο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής, με χρηματοδότηση μάλιστα του Γερμανικού Προξενείου Θεσσαλονίκης, αν λέει κάτι αυτό. Επικεφαλής του Συμποσίου ήταν ο γνωστός ακαδημαϊκός και γλύπτη κ. Θ. Παπαγιάννη και συμμετείχαν σπουδαίοι διεθνείς καλλιτέχνες.
Όπως αντιλαμβάνεστε δεν είμαστε στην αρχή, αντίθετα έχουμε διανύσει διαδρομή, οι επισκέπτες μέχρι στιγμής από Ελλάδα και Εξωτερικό έχουν ξεπεράσει τις 5.000 τον πρώτο χρόνο, εξ αυτών σχολεία και Ελληνικά και ξένα Πανεπιστήμια.
Με ποια πανεπιστήμια έχετε συνεργασία και σε ποιο επίπεδο.
Την τελευταία πενταετία έχουμε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και συγκεκριμένα το τμήμα Δασολογίας. Κάθε Ιούλιο φιλοξενούμε 60 φοιτητές για ένα μήνα, οι οποίοι κάνουν την πρακτική τους άσκηση. Επίσης φιλοξενούμε 10 φοιτητές αρχαιολογίας από διάφορες σχολές της χώρας, οι οποίοι συμμετέχουν σε ανασκαφή στον τόπο μας, πάλι για πρακτική άσκηση. Συνεργασία έχουμε με το ΑΠΘ και το ΕΜΠ, ειδικά με το Πολυτεχνείο είμαστε εκπρόσωποι της Ελλάδος στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα “AquaLoops 4MED”, με την Ισπανία και την Κάτω Ιταλία συμμετέχοντες. Πρόκειται για πιλοτικό πρόγραμμα επανάχρησης των νερών για αρδευτικό σκοπό, προϋπολογισμού 3,6 εκατ. ευρώ. Αντιλαμβάνεται ο καθένας την αξία του προγράμματος στις μέρες μας όπου τα νερά είναι σε έλλειψη λόγω κλιματικής κρίσης.
Ως Δήμος έχουμε προωθήσει συνεργασίες με Ισραήλ, Κύπρο, Γερμανία, Ιταλία, κυρίως για θέματα τουριστικής ανάπτυξης. Τελευταία προχωράμε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Τεργέστης με σκοπό την καθιέρωση στη Λίμνη Πλαστήρα Διεθνούς Ακαδημίας για την Ελληνική Γλώσσα.
Πραγματικά εντυπωσιακό, υπάρχει κάτι άλλο με καινοτόμο προσανατολισμό;
Είμαστε στη διαδικασία δημιουργίας συμπεριληπτικών υποδομών με κεντρικό σημείο αναφοράς το Θεματικό Πάρκο Αναπηρίας «μπαίνω στα παπούτσια σου», το οποίο σχεδιάζουμε με όρους κοινωνικής καινοτομίας. Στόχος μας είναι να μιλήσουμε για φανερές αναπηρίες, αλλά και για όσες δεν φαίνονται και να μπούμε στα παπούτσια των άλλων. Μέσα από την βιωματική εμπειρία της αναπηρίας, να «εκπαιδευτούμε» σε κάτι που νομίζουμε ότι γνωρίζουμε, αλλά δεν έχουμε ιδέα τι ακριβώς νοιώθουν οι άλλοι. Με την ολοκλήρωση θα έχουμε ένα πάρκο Αυτογνωσίας. Μέχρι στιγμής έχουμε ολοκληρώσει μία συμπεριληπτική παιδική χαρά, την οποία εγκαινίασε η υπουργός κ. Ζαχαράκη το καλοκαίρι του 2024. Τα μισά όργανα είναι για παιδιά για αναπηρία και τα υπόλοιπα για παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Παράλληλα σχεδιάζουμε ειδικές διαδρομές για ΑμεΑ περιμετρικά της Λίμνης, δύο συμπεριληπτικά υπαίθρια γυμναστήρια, κ.α. Όλα τα παραπάνω είναι μέρος μιας συνολικής πολιτικής ανάπτυξης, όπου η συμπερίληψη αποτελεί μέρος των δράσεων.
Πείτε μας δυο λόγια για το Πρόγραμμα «Επιστροφή στην Πατρίδα».
Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προσέλκυσης νέων οικογενειών για μόνιμη εγκατάσταση στη Λίμνη Πλαστήρα, με απώτερο στόχο την επανακατοίκηση των χωριών. Εμείς προσφέρουμε απασχόληση σε όλους τους τομείς, διότι απλά λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της συνταξιοδότησης των ντόπιων, λείπουν τα εργατικά χέρια. Μέχρι στιγμής έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον 23 ζευγάρια και έχουν εγκατασταθεί δύο (2) οικογένειες, από Σεπτέμβριο θα έλθουν και άλλες. Επίσης προωθούμε και άλλες μορφές απασχόλησης, όπως είναι η αγροτική παραγωγή από τους ίδιους, μέσα από την «Τράπεζα Γης». Πρόκειται για καινοτόμο διαδικασία μέσα από την οποία φιλοδοξούμε ανενεργές εκτάσεις και εγκαταλελειμμένα περιβόλια και αμπέλια, να περάσουν στα χέρια όσων θα ήθελαν να τα καλλιεργήσουν χωρίς ενοίκιο. Προωθούμε τη δημιουργία συνεταιριστικού καστανεώνα, μέσα από τον εμβολιασμό άγριων καστανιών, με στόχο τα κάστανα να συμπληρώνουν το εισόδημα. Επίσης προωθούμε τη δημιουργία Συνεταιρισμών Εργασίας (ΚΟΙΝΣΕΠ) όπου χωρίς ιδιαίτερο κεφάλαιο οι μέτοχοι θα εξασφαλίζουν εισόδημα, μέσα από διαδικασίες Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, ένα μοντέλο με πολλά πλεονεκτήματα για άτομα και τοπικές κοινωνίες.
Δήμαρχε στα τόσα ενδιαφέροντα, υπάρχει κάτι άλλο που δεν πρέπει να παραλείψουμε;
Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για πολλά, για τον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, τον Τουρισμό, ας περιοριστούμε στην καινοτομία Περιβάλλοντος. Ίσως έχει νόημα εδώ να προσθέσουμε τις «κυψέλες δημιουργίας» (Innovation Hub) που ετοιμάζουμε, για την φιλοξενία νεοφυών (startup) επιχειρήσεων. Θέλουμε την προσέλκυση ψηφιακών νομάδων, επιδιώκουμε τη δημιουργία φιλικού κλίματος για τη νεανική επιχειρηματικότητα. Πρόκειται για αυτό που έρχεται από το Μέλλον. Θέλουμε να είμαστε συνεπείς στο ραντεβού, οι ευκαιρίες δεν είναι Πηνελόπη για να περιμένουν.
